Head of RPA – co to za stanowisko i dlaczego Twoja firma go potrzebuje?

„Kadry decydują o wszystkim” – to twierdzenie jest prawdziwe nie tylko w polityce. Analiza aktualnych trendów w robotyzacji procesów biznesowych (RPA – Robotics Process Automation)[i] wskazuje na fakt, że wyłania się właśnie nowe cyfrowo-ludzkie środowisko pracy, w którym człowiek będzie na równorzędnych zasadach współpracował z wirtualnymi asystentami-robotami. To nowe wyzwanie wymaga od działów HR zaplanowania, które stanowiska pracy zostaną wygaszone, a jakie nowe należy utworzyć. Do tych ostatnich z pewnością należy Head of RPA.      

Czym zajmuje się osoba na stanowisku Head of RPA?

  W najprostszym ujęciu Head of RPA to białkowy interfejs pomiędzy zaawansowaną technologią IT a biznesem. Poważnie mówiąc, dyrektor RPA to specyficzne stanowisko pracy, które coraz częściej pojawia się w strukturze organizacyjnej wielu firm, i którego znaczenie gwałtownie rośnie w miarę automatyzowania kolejnych procesów biznesowych. Lista zadań i obowiązków Head of RPA jest mocno rozbudowana i zmienna w zależności od firmy, ale bez wątpienia można w niej wydzielić dwa obszary – technologiczny i biznesowy. W obu tych obszarach wymagane są najwyższe kompetencje, bo od ich skutecznego łączenia zależy dalszy rozwój i pozycja rynkowa pracodawcy. Czas pracy na stanowisku Head of RPA jest wypełniony głównie:

• Formułowaniem wizji i strategicznego kierunku rozwoju RPA oraz pozyskiwaniem poparcia w ścisłym kierownictwie organizacji.
• Stałym śledzeniem i monitorowaniem rozwoju technologii automatyzacji oraz nauką własną, aby nadążać za szybko zmieniającymi się trendami i rozwojem funkcjonalnym nowych narzędzi.
• Rozpoznawaniem wewnętrznych procesów operacyjnych, które nadają się do zautomatyzowania, a które odgrywają istotną rolę w funkcjonowaniu organizacji.
• Prowadzeniem i kierowaniem pracami analitycznymi tak, aby z wielu różnych sposobów zautomatyzowania konkretnego procesu wybrać ten najbardziej optymalny i przyszłościowy.
• Rozmowami i spotkaniami z kadrą menedżerską firmy, aby skutecznie koordynować realizowane projekty automatyzacji zgodnie z wybraną metodyką wdrożenia.
• Planowaniem działań prowadzących nie tylko do zwiększenia stopnia automatyzacji procesów, ale i ich optymalizacji, zwiększenia wydajności oraz jakości operacyjnej.
• Konstruowaniem systemu krytycznych czynników sukcesu (CSF), kluczowych wskaźników wydajności (KPI) oraz innych kluczowych wskaźników, które pozwolą monitorować wydajność i skuteczność pracy własnego zespołu.
• Koordynowaniem współpracy z dostawcami zewnętrznymi, pozyskiwaniem niezbędnych budżetów oraz tworzeniem rekomendacji do decyzji zakupowych.
• Bieżącym zarządzaniem zespołem podległych programistów, analityków i deweloperów, określaniem priorytetów i zadań, ocenami pracowniczymi i rekrutacją najlepszych z najlepszych tak, aby cały zespół pełnił wybitną rolę w organizacji.

O prozaicznych i niewdzięcznych zadaniach, jak na każdym stanowisku menedżerskim, nawet nie ma co wspominać – codzienność Head of RPA wypełnia także rozwiązywanie mniejszych lub większych konfliktów, zarządzanie sytuacjami kryzysowymi, troska o podległy personel i ich wzajemne relacje, wynagrodzenia, nagrody, urlopy, komunikację wewnętrzną i wiele, wiele innych działań, które są tylko pośrednio związane z RPA.    

Head of RPA – jak wygląda ścieżka kariery?

  Zapewne przyszłych programistów, deweloperów i dyrektorów RPA można znaleźć już w szkołach podstawowych i średnich wśród tych, dla których Arduino, czy Raspberry Pi nie mają tajemnic. Formalne studia na wydziałach informatyki, teleinformatyki, czy elektroniki są zaledwie punktem startu do zaplanowania własnej kariery w dziedzinie robotyzacji procesów biznesowych. Z reguły młodzi ludzie rozpoczynają pracę od stanowiska testera RPA. Jednak, jak wszędzie, im wyższe stanowisko, tym doświadczenie i wiedza muszą być na są wyższym poziomie. Część osób obiera kierunek ściśle menedżerski pracując jako Process Designer, potem Automation Architect i wreszcie pełniąc funkcję Production Managera. W wielu firmach pojawia się także stanowisko Controllera RPA, który odpowiada za operacyjne działanie robotów po zakończeniu wdrożenia, monitoruje ich funkcjonowanie, identyfikuje problemy z ich działaniem i w razie potrzeby testuje nowe funkcjonalności. Inni pracują kolejno jako Junior, potem Senior Deweloper, z czasem awansując na stanowisko Business Proces Analyst i Lead Developera. Dość często można się spotkać z łączeniem stanowiska analityka i dewelopera RPA – wtedy mowa o konsultancie RPA. Bez względu na nazwę, ścieżka kariery w RPA wymaga wielu szkoleń, wyrzeczeń i zdania trudnych egzaminów, aby uzyskać kolejne certyfikaty potwierdzające nabyte kompetencje i umiejętności. Jeśli do tego dodać wymagane ogólne doświadczenie w zarządzaniu IT, programowaniu w wielu językach, znajomość metodyk Scrum, czy Agile, a do tego zagadnień z dziedziny finansów, zarządzania personelem, ryzykiem, czy zakupami, to mamy gotowego kandydata na dyrektora RPA. Żeby jednak być bardziej precyzyjnym, stanowisko Head of Robotics Process Automation wymaga z reguły minimum 10-12 lat doświadczenia, zwłaszcza w modelowaniu i nadzorze procesów biznesowych oraz przetwarzaniu danych w systemach klasy ERP, najlepiej w międzynarodowej organizacji korporacyjnej. Do tego 3 do 5 lat doświadczenia w kierowaniu profesjonalnymi zespołami o wysokich kompetencjach z zakresu RPA. Ścieżka kariery potencjalnego dyrektora RPA musi dowodzić, że wykazał się innowacyjnym, koncepcyjnym i analitycznym myśleniem przy realizacji i zarządzaniu złożonymi projektami informatycznymi, szczególnie z zakresu robotyzacji procesów biznesowych.    

Jakie certyfikaty przydadzą się osobie na stanowisku Head of RPA

  Praktycznie każdy z wiodących dostawców rozwiązań RPA[ii] ma swój własny system szkoleń i certyfikacji, który potwierdza opanowanie oferowanych przez nich narzędzi programistycznych. Posiadanie przez kandydata odpowiednich certyfikatów ułatwia pracodawcom podjęcie decyzji o ich zatrudnieniu, a to pośrednio przyśpiesza uzyskanie realnych korzyści biznesowych z automatyzacji procesów. Autoryzowane centra szkoleniowe lokalnie, w wielu krajach oferują pełne spektrum szkoleń, czasami nawet od kilku dostawców. Wśród najbardziej popularnych kursów zakończonych uzyskaniem odpowiedniego certyfikatu są między innymi[iii]:

• UiPath Certified RPA Associate,
• UiPath Certified Advanced RPA Developer,
• Microsoft Certified: Power Platform Fundamentals,
• IBM Certified Developer – Robotic Process Automation,
• Appian Certified Associate Developer,
• Appian Certified Senior Developer,
• Appian Certified Lead Developer,
• Automation Anywhere Certified Advanced RPA Professional,
• Automation Anywhere Certified Master RPA Professional,
• Blue Prism Associate Developer,
• Blue Prism Developer,
• Blue Prism Professional Developer,
• Blue Prism Installation Engineer Certification,
• Blue Prism Robotics Operating Model Architect Certification,
• Blue Prism Solution Designer Certification,
• Blue Prism Technical Architect Certification.

Centra szkoleniowe oferują także zajęcia o profilu bardziej biznesowym, od poziomu absolutnie podstawowego aż po prezentację zaawansowanych rozwiązań z zastosowań uczenia maszynowego (ML) i sztucznej inteligencji (AI) w działalności biznesowej.     Ile zarabia Head of RPA?   Cóż, zaglądanie do cudzej kieszeni to nie tylko nasz sport narodowy. Inna sprawa, że bez odpowiedniego poziomu wynagrodzenia nie warto byłoby poświęcać wielu lat na naukę, pracę po godzinach przy stresujących projektach i użeranie się przeciwnościami losu. Musi być coś za coś. Oczywiście poziom zarobków bardzo zależy od kraju, branży i zasobności pracodawcy, ale już pobieżna analiza ogłoszeń o pracę dla dyrektorów, czy deweloperów RPA przynosi garść konkretów. Typowa oferta pracy w Polsce wiąże się zarobkami na poziomie 10-15 tys. brutto, choć wcale nie brak ofert z kwotami znacznie przewyższającymi podany przedział. W ostatnich latach rynek pracy jest co prawda rynkiem pracownika, ale mediana zarobków wszystkich ról związanych z RPA spadła w stosunku do poprzednich lat i nie wynika to z pandemii, bo ona raczej wzmacnia zapotrzebowanie na robotyzację, ale raczej z dojrzewania rynku i wzrostu liczby dostępnych specjalistów z obszaru RPA[iv]. W USA średnia krajowa zarobków menedżerów RPA wynosi ok. 114 tys. USD rocznie[v], ale zdarzają się też oferty z kwotami ponad 170 tys. USD. Ogólnie, specjaliści IT w naszym kraju na zarobki raczej nie narzekają.    

Kiedy przedsiębiorstwo potrzebuje Head of RPA?

  Każda firma, w której transformacja cyfrowa i automatyzacja procesów jest uwzględniona w strategii rozwoju, wcześniej czy później będzie potrzebować doświadczonego specjalisty na stanowisku Head of RPA. O ile początki automatyzacji z reguły wprowadzają konsultanci dostawcy rozwiązania, o tyle zaplanowanie dalszego rozwoju, optymalizacja procesów i przepływów pracy oraz koordynacja prac wymaga własnego zespołu i infrastruktury. Dyrektor RPA jest bardzo potrzebny tam, gdzie trzeba zapewnić sprawną komunikację pomiędzy zespołami programistów i ogólnie działem IT a biznesem – taki człowiek musi pewnie poruszać się w wszystkich zagadnieniach procesowych, operacyjnych i deweloperskich, rozumiejąc jednocześnie potrzeby firmy jako całości. W końcu nawet najbardziej przychylny zarząd też musi rozumieć dlaczego robotyzacja procesów to kierunek zapewniający wzrost siły rynkowej firmy. Trzeba pamiętać, że duże firmy zatrudniające ponad 2000 osób, przeciętnie korzystają z ponad 170 różnych aplikacji[vi]. Oznacza to, że pracownicy z konieczności spędzają dużo czasu na przenoszeniu informacji pomiędzy systemami i zapewnianiu spójności danych, a to nie jest najefektywniejszy sposób na wykorzystanie zasobów ludzkich. Rozwiązaniem tego problemu jest dodanie warstwy automatyzacji na szczycie stosu aplikacji. Jak to zrobić? To właśnie zadanie dla osób na stanowisku Head of RPA.     [i] https://start.uipath.com/rs/995-XLT-886/images/2022_Trends-Automation_Accelerates.pdf [ii] https://www.gartner.com/reviews/market/robotic-process-automation-software [iii] https://www.cio.com/article/222057/15-top-rpa-certifications.html [iv] https://robonomika.pl/zarobki-menedzerow-analitykow-i-deweloperow-rpa-w-polsce-wyniki-badan-pogladowych-edycja-2020 [v] https://www.google.com/search?q=us+head+of+RPA+salary&oq=us+head+of+RPA+salary&aqs=chrome..69i57.9997j1j7&sourceid=chrome&ie=UTF-8 [vi] https://www.okta.com/businesses-at-work/2021/#2020-most-popular-apps